Szef zespołu zadaniowego: Tomasz Kaźmierczak - nauczyciel WOS-u Członkowie zespołu zadaniowego: Beata Hołowińska (nauczycielka wychowania fizycznego) Jolanta Obolewicz (nauczycielka fizyki) Piotr Powichrowski (nauczyciel języka niemieckiego)

ZASADA 2 Szkoła ocenia sprawiedliwie

Uczniowie wiedzą, czego mają się nauczyć, znają i rozumieją zasady oceniania.

Uczniowie wiedzą, czego mają się nauczyć, znają i rozumieją zasady oceniania.

Zadanie 2 C: Czy na pewno oceniamy sprawiedliwie?

1. Dlaczego wybraliśmy to zadanie?

Wybór konkretnego zadania w wypadku naszego zespołu zadaniowego miał miejsce na jednej ze szkoleniowych rad pedagogicznych. Wybór był jednogłośny, gdyż wszyscy uznaliśmy wagę i znaczenie problemu sprawiedliwego oceniania. Cały zespół rozumie ocenianie jako działanie na rzecz dobra ocenianych, mające na celu obserwacje i diagnozę bieżącego rozwoju ucznia. Każdy z nas stara się oceniać, przestrzegając ogólnoprzyjęte normy i wartości, w zgodzie z samym sobą, z wewnętrznym przekonaniem o słuszności swego postępowania, a także wg odgórnych rozporządzeń szkolnych oraz władz oświatowych. Wszyscy w zespole zdajemy sobie sprawę z kontrowersji, jakie niosą za sobą oceny. Wszyscy kiedyś byliśmy także uczniami po drugiej stronie barykady i nieraz doświadczaliśmy uczucia niesprawiedliwości szkolnej oceny. Projekt "Szkoła z klasą", w którym postanowiliśmy wziąć udział ma sprawić, że jeszcze raz zanalizujemy nasze systemy oceniania, zobiektywizujemy je.

2. Osoba odpowiedzialna za przygotowanie sprawozdania - szef zespołu zadaniowego, oraz członkowie zespołu zadaniowego imiona i nazwiska szefa i członków zespołu zadaniowego:
Zespół zadaniowy w składzie: Tomasz Kaźmierczak - przew. Jolanta Obolewicz, Wioletta Szkwarek, Beata Hołowińska, Piotr Powichrowski, Anna Fiedorowicz

3. Co wynikło z ankiety "Jaka jest nasza szkoła"?

Wyniki dotyczące uczniów: a) 36% b) 64% Wnioski: Wynik tego pytania jest informacją, że nauczyciele oceniający uczniów zbyt rzadko uzasadniają swoje oceny. Uczniowie nie zawsze dokładnie wiedzą, jakie wiadomości i umiejętności są wymagane dla otrzymania konkretnej oceny. Kryteria oceniania powinny być zrozumiałe, jasne i znane ogółowi. Informacje o kryteriach oceniania powinny być udzielane zainteresowanym każdorazowo na początku roku. Powinny być dostępne dla uczniów jak i ich rodziców w miejscach ogólnie dostępnych, by można było w razie potrzeby odwołać się do nich. Wyniki dotyczące nauczycieli: a) 84% b) 16%

Wnioski: Większość ankietowanych sądzi, iż:

  • 1. Ocenia sprawiedliwie wg jasnych kryteriów (znanych ogółowi ocenianych).
  • 2. Informuje uczniów na początku roku szkolnego o zasadach oceniania na danym przedmiocie.

    Rozdźwięk między punktem widzenia uczniów i nauczycieli wynika prawdopodobnie z tego, że nauczycielom wydaje się często, że właściwie informują o zasadach oceniania i ocenianie jest w ich oczach sprawiedliwe. Pedagodzy zapominają jednak, że proces oceniania wg jasnych reguł powinien być procesem ciągłym. Nie może być tak, że z kryteriami oceniania nauczyciel zapoznaje uczniów raz w roku lub czyni to wyrywkowo. Wyniki dotyczące rodziców: a) 44% b) 56% Wnioski: Wyniki uzyskane wśród rodziców są w dużej mierze zbieżne z wynikami uzyskanymi u ich dzieci. Ponad połowa rodziców zauważa brak jasnych reguł oceniania. W tej sytuacji postulować należy jak najczęstsze informowanie rodziców o metodach oceniania w formie uwag, szczególnie przy pracach pisemnych, zapoznawanie z kryteriami oceniania przy okazji zebrań z rodzicami czy indywidualnych konsultacji. Wskazane jest także, by zaangażować rodziców do aktywnego uczestnictwa w tworzeniu szkolnych systemów oceniania, ze szczególnym uwzględnieniem ocen z zachowania.

    4. Jakie działania na forum całej szkoły postanowiliśmy podjąć, aby uczynić praktykę oceniania bardziej zrozumiałą dla uczniów?

    Rada pedagogiczna zajęła się tym problemem w sposób szczególny. Odbyła się Rada szkoleniowa na ten temat. Wspólnie metoda warsztatów wypracowano regulamin oceny z zachowania. Do pracy nad przedmiotowymi oceniania włączono uczniów. Przedstawiciele grupy opracowującej to zagadnienie dostarczyli nauczycielom odpowiedniej lektury. Opracowane systemy oceniania i plany wynikowe umieszczono w salach lekcyjnych w widocznych miejscach w gablotach.

    5. Jakie działania podjęli poszczególni nauczyciele?

    5.a. Przykład 1

    Cały zespół zadaniowy przygotował szczegółową ankietę dotyczącą szkolnego systemu oceniania. Została ona przeprowadzona w 3 wybranych klasach (po jednej w klasie I, II i III). Matematyk Wioletta Szkwarek dokonała zestawienia statystycznego, zaś komentarz do wyników przygotował Tomasz Kazimierczak. Wyniki ankiety stały się tematem dyskusji na lekcjach wychowawczych, zebraniach rodziców, Rady Pedagogicznej oraz na forum Rady Rodziców. Wnioski płynące z ankiety dały podstawę do zmian w systemie oceniania zgodnych z oczekiwaniami uczniów.

    5.b. Przykład 2

    Każdy nauczyciel zmodyfikował swój przedmiotowy system oceniania, który przekazany został uczniom (ksero wklejone w zeszytach przedmiotowych), wywieszono je w gabinetach przedmiotowych oraz złożono w bibliotece szkolnej. Nauczyciele pokrewnych przedmiotów zaprezentowali własne komentarze, uzasadniające oceny z różnych form aktywności uczniowskiej (sprawdziany, prace klasowe, prace długoterminowe). Wnioski płynące z porównań natchnęły wielu nauczycieli do wprowadzenia zmian we własnym modelu oceniania i recenzowania pracy. Przeprowadzono w ramach WDN zajęcia na temat systemów i metod oceniania. Dodatkowo wykorzystując wnioski płynące z ankiety zwrócono szczególną uwagę na oczekiwania uczniów. Postulowali oni by w uwagach do ocen uwypuklać osiągnięcia, zwracać uwagę na mocne strony ucznia oraz na jego wysiłek i zaangażowanie zgodne z indywidualnymi możliwościami.

    5.c. Przykład 3

    Raz w tygodniu każdy nauczyciel ma jedną godzinę konsultacji.Wtedy to uczniowie i rodzice mogą wyjaśnić kontrowersje i niejasności związane ze sposobem oceniania.

    6. W jaki sposób uzasadniamy swoje oceny?

    6.a. Przykład 1

    Ocena pracy nadobowiązkowej ucznia klasy II. Celem przygotowanej pracy była chęć podwyższenia oceny końcowo rocznej z bardzo dobrej na celującą. Temat pracy oraz sposób realizacji były ściśle określone. Miała to być pomoc naukowa w formie plakatu, przybliżająca uczniom tematykę XVII w. wojen prowadzonych przez Polskę. Efekt pracy przerósł oczekiwania zarówno zlecającego jak i kolegów z klasy, którzy mieli możliwość ujrzenia pracy w czasie prezentacji w ramach Dni Szkoły. Uzasadnienie oceny Uzasadniając wystawienie oceny celującej podkreślić należy ogromną wiedzę autora, wykraczającą poza ramy programowe, ogromny wkład pracy oraz pomysłowość formy. Praca ta poprzez swoją różnorodność formy i multimedialność będzie doskonałą pomocą naukową dla kolejnych roczników gimnazjalistów. Ocena celująca jest wynikiem umiejętnego połączenia informacji tekstowych ze zdjęciami z filmowej wersji powieści "Ogniem i mieczem", ilustracji przedstawiających żołnierzy i uzbrojenie z epoki, mapki bitew, książkową monografię jednej z bitew oraz walkman z głośnikiem z nagranym fragmentem filmu "Ogniem i mieczem" oraz muzyką filmową. Efekt końcowy oraz inne osiągnięcia autora (udział w pracach koła historycznego, udział w konkursach i olimpiadach historycznych) pozwalają na podwyższenie mu oceny końcowo rocznej.

    6.b. Przykład 2

    Ocena pracy nadobowiązkowej uczennicy klasy III napisanej na konkurs organizowany przez poznański oddział IPN na temat wspomnień z okresu okupacji niemieckiej lub radzieckiej. Praca charakteryzuje się dużą dojrzałością twórczą, sporą finezją pisarską, umiejętnością właściwej konstrukcji całości pracy, co w połączeniu z faktem, że jest to pierwsza praca tych rozmiarów i napisana bez większej pomocy prowadzącego nauczyciela wzbudza tym większy podziw i uznanie. Pracę czyta się z wielką przyjemnością i zainteresowaniem. Dostarcza ona wielu ciekawych acz mało znanych faktów dot. życia codziennego w okupowanej Polsce. Napisana jest ciepłym i wrażliwym językiem pozbawionym patosu i ubarwień oraz zbytniej wrogości wobec winowajców i martyrologicznego charakteru. Jednym z nielicznych braków tej pracy jest niewielka ilość zdjęć i dokumentów ilustrujących opisywany problem (brak ten uzasadniony jest jednak brakiem zgody zainteresowanych osób). Praca oceniona zostaje na ocenę celującą za swoją wnikliwość, wkład i zaangażowanie w zbieraniu niezbędnych materiałów i ich dokumentowanie, wiedzę wykraczającą poza wymagany programem zakres oraz za ciekawą i pozbawioną błędów formę. Motywacja oceny dobrej z wychowania fizycznego zaprezentowana na zakończenie roku szkolnego. Uczennicę J. K. cechuje duży entuzjazm i zaangażowanie we wszystkim co robi. Dzieje się tak mimo obniżonego poziomu sprawności fizycznej (nadwaga). Motoryka J. K. jest niższa od przeciętnej. Wyniki sprawdzianów wskazują jednak na systematyczny postęp wynikający z rzetelnej pracy na lekcji, systematyczności i dużego zaangażowania. Biorąc pod uwagę wkład pracy zgodny z możliwościami uczennicy oraz jej zaangażowanie w życie sportowe szkoły istnieją podstawy do wystawienia J. K. oceny dobrej.

    6.c. Przykład 3

    Wystawiając poszczególne oceny nauczyciel powiadamia ucznia o ewentualnych błędach znajdujących się w pracach lub odpowiedziach. Błędy są na bieżąco omawiane i korygowane. Ocena wypracowania z języka polskiego, rozprawka: "Człowiek nie jest stworzony do klęski. Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać". Udowodnij, wykorzystując poznane utwory i własną wiedzę. Napisałeś pracę na temat i potrafiłeś udowodnić postawioną przez siebie tezę. Sięgnąłeś po przykłady postaci literackich i autorów nie wymaganych programem lektur, co należy uznać za godne docenienia. Umiałeś także posłużyć się przykładami z filmu, telewizji i własnego doświadczenia. Praca ma dobrą kompozycję, jest napisana poprawnym stylem. Musisz jednak zwrócić uwagę na nawyk powtarzania wyrazów, częściej korzystaj z właściwych słowników. Pisząc w domu koniecznie korzystaj ze słownika ortograficznego, gdyż błędy wpływają na ostateczną ocenę. Ocena: dobry. Czy taki wzór siostrzanej miłości, jaki prezentuje Antygona, dostrzegasz we współczesnym świecie? Jak oceniasz z tej perspektywy obecne związki rodzinne? Praca oceniona na celujący. Wypracowanie oceniono kryterialnie, wg przygotowanego wzoru, z podaniem określonej liczby punktów w poszczególnych kryteriach: zgodność pracy z tematem, treść - sposób rozwinięcia, forma, kompozycja, język i styl oraz zapis. Dodatkowo dołączono krótką recenzję opisową o treści: "Praca zasługuje na celujący ze względu na oryginalne ujęcie tematu i dobór przykładów świadczących o dużej kulturze humanistycznej autorki.

    6.d. Przykład 4

    Ocena portfolio z geografii: "Ukształtowanie powierzchni Polski".
    Portfolio omawia większość charakterystycznych typów ukształtowania powierzchni Polski: góry, wyżyny, niziny, depresje. Posłużyłeś się najbardziej charakterystycznymi dla naszego kraju przykładami. Portfolio wzbogacone jest licznymi mapami, ilustracjami, zdjęciami. Cała praca jest estetycznie wykonana. Wadami są zbyt ogólnikowe opisy poszczególnych rodzajów ukształtowania powierzchni, np. zbyt mało informacji umieściłeś na temat Żuław. Ocena: dobry.

    6.e. Przykład 5

    Uczniowie na początku roku zapoznani zostają ze sposobem ustalania ocen semestralnych i końcoworocznych. Otrzymują szczegółowe informacje, jakie oceny cząstkowe będą wymagane i jaki będzie ich wpływ na ocenę końcową. Ocena wypracowania z języka niemieckiego: "Mein Traumhaus" - mój wymarzony dom. Praca samodzielna z wyraźnym wykorzystaniem słownika, na temat. Praca ma wstęp, rozwinięcie i zakończenie, jest wystarczająco obszerna. Bardzo ładnie ujęty został temat. Docenić należy, że nie bałeś się odważnie wyrażać swoich marzeń (np. basen i ogród na dachu twojego domu). Dzięki temu praca zyskała na atrakcyjności. Posługiwałeś się słownictwem i zwrotami stosowanymi na lekcjach. Nie uniknąłeś jednak drobnych błędów, zwłaszcza w długich konstrukcjach zdaniowych z użyciem spójników, po których wymagany jest odpowiedni szyk zdania (np: …, dass ich vor einem Monat umgezogen bin). Pojawiły się również nieliczne błędy ortograficzne (np: Zimer - Zimmer, Bat - Bad). Biorąc pod uwagę popełnione błędy, ale również interesujące podejście, bogate słownictwo, oraz rozmiary pracy otrzymujesz ocenę dobrą.

    7. Jak nasze inicjatywy zostały przyjęte przez uczniów?

    7.a.Uwagi ogólne

    Ankieta przeprowadzona wśród uczniów przyjęta została przychylnie. Pojawiły się głosy o potrzebie wprowadzenia konkretnych zmian w systemie oceniania. W niektórych komentarzach w czasie wypełniania ankiet zauważyć można było nutę niedowierzania, że ankieta może coś zmienić w sposobie traktowania uczniów w procesie sprawdzenia wiedzy i jej oceniania.

    7.b.Wypowiedź 1 "Najważniejszy dla mnie jest to, abym oceniana była sprawiedliwie i obiektywnie a nauczyciel oceniał mój wysiłek i zaangażowanie." "Ocena nie powinna być wyznacznikiem pozytywnego lub negatywnego stosunku dla konkretnego ucznia." "Ocena nie powinna zależeć od stanu emocji nauczyciela (jego aktualnego nastroju), nie powinna być karą dla ucznia sprawiającego kłopoty wychowawcze."

    7.c.Wypowiedź 2 "Oceniając nauczyciel pamiętać musi o różnicach pomiędzy poszczególnymi uczniami, np. o zaleceniach z poradni (dysleksji, dysortografii, dysgrafii)" " Sposób oceniania powinien zachęcać ucznia do rozwijania własnych kreatywności i oryginalności, a nie zniechęcać do danego przedmiotu" "Wreszcie coś się zmienia w ocenianiu. Zmiany wprowadzone przez nauczycieli przynoszą rezultaty. W końcu wiem, za co dostałam tróję, co wiem, a czego jeszcze nie. Wiem ile i co mam do roboty."

    7.d.Wypowiedź 3 "Uwierzyłem, że ocenianie może zależeć od nas samych. Wszystkie moje propozycje, zamieszczone w ankiecie, zostały uwzględnione." "Moi rodzice wreszcie zainteresowali się moimi ocenami. Wiedzą, co muszę umieć na daną ocenę i przestali się czepiać i pytać dlaczego czwórka a nie piątka."

    8. Jak pracowaliśmy? Do powstania zespołu zadaniowego doszło podczas szkoleniowej rady pedagogicznej, której jednym z tematów była analiza założeń projektu "Szkoła z klasą". Już w jej trakcie powstały zespoły zadaniowe oraz wstępne terminy spotkań. Po przezwyciężeniu pewnych trudności związanych z uzgodnieniem terminów, udało się ustalić konkretny dzień i godzin spotkań. Spotkania odbywały się co 2 tygodnie. Na pierwszym ustalono plan pracy i podział obowiązków w zespole. Wnioski z realizacji podjętych przez zespół omawiane były podczas cyklicznych szkoleniowych rad pedagogicznych. Poszczególni nauczyciele zobowiązani zostali także do podjęcia konsultacji z Radą Rodziców oraz Samorządem Uczniowskim przyczyniły się do powstania kolejnych planów racjonalizacji szkolnego systemu oceniania.

    9. W jakiej fazie realizacji zadania jesteśmy? Co planujemy?

    9.a. Czy zakończyliśmy realizację zadania?

    tak

    Zespół zadaniowy realizujący projekt szkoła z klasą w zakresie szkolnego systemu oceniania po przeprowadzeniu i analizie ankiety dotyczącej obiektywnego oceniania skompletował prace uczniów wraz z uzasadnieniem ocen. Ma to na celu wypracowanie pewnych standardów w ocenianiu w konkretnych blokach przedmiotowych. Jesienią planujemy przeprowadzić w szkole happening mający na celu zachęcić uczniów do aktywnego udziału w pracach nad zmianami w szkolnym systemie oceniania. W ramach happeningu zaprezentują się szkolny kabaret i koło teatralne. Dodatkowo planujemy uaktywnić rodziców oraz samych uczniów do wspólnej pracy nad uczynieniem szkolnego systemu oceniania przejrzystym i obiektywnym. Nauczyciele zobowiązani zostali do przedstawienia z początkiem roku szkolnego wszystkim klasom przedmiotowych systemów oceniania oraz do uzasadniania ocen uczniowskiej zgodnie z przyjętymi standardami.

    9.b. Jeżeli "nie", to jak będziemy je kontynuować?

    10. Jaki był (jeśli był) udział uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania?

    W pracach nad uczynieniem szkolnego systemu oceniania bardziej czytelnym i obiektywnym czyny udział brali uczniowie naszej szkoły. Wybrane klasy wypełniały ankiety, które po przeanalizowaniu dyskutowane były na forum klas podczas lekcji wychowawczych oraz podczas spotkań z samorządem uczniowskim. Pomysłem samorządu jest przeprowadzenie happeningu wraz z przedstawieniem kabaretowym, którego treścią będzie teraźniejszość oraz wizja przyszłości systemu oceniania w szkole.

    11. A jaki był (jeśli był) udział rodziców uczniów w przygotowaniu i realizacji zadania? Zaangażowanie rodziców w proces poprawy szkolnego systemu oceniania było niewielki i ograniczało się do dyskusji w ramach spotkań. Rady Rodziców oraz sporadycznie w czasie zebrań z rodzicami

    12. Co najważniejszego wydarzyło się w trakcie realizacji zadania? Czego my, nauczyciele, dowiedzieliśmy się o szkole, uczniach, procesie nauczania? Najważniejszym momentem pracy zespołu była analiza wyników przeprowadzonych w szkole ankiet. Jej wyniki, analiza oraz wnioski umieszczone są w punkcie czwartym.

    13. Jakie wnioski z realizacji zadania płyną dla dalszej pracy szkoły? Rada pedagogiczna naszej szkoły stoi przed ogromnym wyzwaniem by wspólnymi siłami nauczycielsko-uczniowskimi uczynić szkołę przyjazną uczniom. By tego dokonać należy zerwać z pewnymi stereotypami myślowymi i konserwatyzmem wśród pedagogów. Ocena musi przestać być straszakiem, a stać się zachętą do rozwoju intelektualnego, nieść informację, w czym uczeń jest dobry, a co powinien poprawić. System oceniania powinien być prosty i przejrzysty dla młodzieży i rodziców. Powinien być zindywidualizowany do potrzeb konkretnego ucznia np. z kłopotami emocjonalnymi, albo z dysfunkcjami. Ta różnorodność w ocenianiu powinna być jednak dogłębnie wyjaśniona by nie tworzyć w zespole klasowym niezdrowej atmosfery.

  • V Liceum Ogólnokształcące
    im. Krzysztofa Kieślowskiego
    w Zielonej Górze

    ul. Zachodnia 63
    65-552 Zielona Góra
    tel. 68 470 70 10

    KLASY GIMNAZJALNE

    logoG7

    Ostatnia aktualizacja:
    6.06.2018 r.

    Jesteś tutaj: Start Projekty edukacyjne Szkoła z Klasą Czy na pewno oceniamy sprawiedliwie?